Omega-3-vetzuren: Belangrijke voedingsstoffen die het risico op mobiliteitsproblemen als gevolg van sarcopenie bij vrouwen helpen verminderen

Samenvatting

• Sarcopenie – een ‘spierziekte die voortkomt uit ongunstige spierveranderingen die zich gedurende het hele leven opstapelen’¹  – zal wereldwijd meer mensen treffen, aangezien naar schatting 22% van de wereldbevolking in 2050 ouder dan 60 jaar zal zijn², , waarbij oudere vrouwen een groter risico lopen op mobiliteitsproblemen die verband houden met sarcopenie³.
• In een recent wetenschappelijk artikel in de ** is onderzocht welke rol suppletie met visolie (die omega-3-vetzuren bevat, namelijk eicosapentaeenzuur (EPA) en docosahexaeenzuur (DHA)) speelt bij het versterken van het gunstige effect van lichaamsbeweging op de spierkracht bij oudere vrouwen met sarcopenie⁴.
• Ontdek de nieuwste wetenschappelijke inzichten over hoe suppletie met EPA en DHA kan helpen om het aan sarcopenie gerelateerde verlies van spiermassa en -functie te verminderen.
   

Sarcopenie en de gevolgen daarvan voor de gezondheid

Wereldwijd lijdt tot 40% van de mensen aan sarcopenie,⁵ gedefinieerd als ‘een spieraandoening die voortkomt uit ongunstige spierveranderingen die zich gedurende het hele leven opstapelen’ en die veel voorkomt bij ouderen.¹ Door de stijgende levensverwachting – naar schatting zal in 2050 22% van de wereldbevolking ouder zijn dan 60 jaar – zal dit aantal naar verwachting toenemen.² Risicofactoren voor sarcopenie zijn onder meer hoge leeftijd, gebrek aan lichaamsbeweging, obesitas en chronische aandoeningen zoals reumatoïde artritis of kanker. Sarcopenie leidt tot een verminderde mobiliteit, slechtere chirurgische resultaten en een verminderde immuunfunctie, en zorgt voor hogere zorgkosten, langere ziekenhuisopnames en zelfs een hogere sterfte.^6,7

De snelheid waarmee spiermassa afneemt, verschilt tussen mannen en vrouwen, hoewel vrouwen over het algemeen op elke leeftijd en gedurende hun hele leven een lagere spiermassa, kracht en fysieke functionaliteit hebben.^8,9 Door een verminderde proliferatie van spiersatellietcellen, verhoogde niveaus van ontstekingsmarkers en veranderde geslachtshormoonspiegels lopen oudere vrouwen een 20% groter risico op sarcopenie-gerelateerde mobiliteitsproblemen dan mannen.^10,11 Gezien de aanzienlijke invloed van sarcopenie op het welzijn en de kwaliteit van leven is er een duidelijke behoefte aan voedingsbeheerstrategieën om deze aandoening aan te pakken – vooral bij vrouwen.

De rol van omega-3-vetzuren bij het tegengaan van sarcopenie

De ontstekingsremmende werking van de omega-3-vetzuren met een lange keten (PUFA’s), EPA en DHA, kan helpen bij het behoud van spiermassa en het verminderen van het risico op het ontwikkelen van sarcopenie en de daarmee gepaard gaande beperkingen van de mobiliteit.¹² Uit een nieuw klinisch onderzoek bleek dat suppletie met visolie (die PUFA’s bevat) effectief was bij het vergroten van de spierkracht en fysieke prestaties bij oudere vrouwen met sarcopenie, in combinatie met een weerstandstrainingsprogramma.⁴ Hoewel fysieke training bij alle vrouwen in het onderzoek bijdroeg aan een toename van spierkracht en -massa, vertoonden de vrouwen die dagelijks visolie als supplement innamen over een periode van 14 weken een trend naar grotere toenames in maximale spierkracht en -massa.

De onderzoekers stelden dat het gebruik van visoliesupplementen, die rijk zijn aan omega-3-vetzuren, de neuromusculaire reactie op lichaamsbeweging versterkt, wat bijdraagt aan een toename van de spierkracht en de fysieke prestaties. De auteurs suggereren dat de aanvankelijke toename in spierkracht te wijten zou kunnen zijn aan de neurale aanpassing die zich in de eerste weken van de training voordoet, gevolgd door een toename van de spiermassa. Dit betekent dat, hoewel weerstandstraining van cruciaal belang is voor het vergroten van kracht en spiermassa bij ouderen met sarcopenie, de gunstige effecten van weerstandstraining bij oudere vrouwen met sarcopenie aanzienlijk worden versterkt door suppletie met omega-3-meervoudig onverzadigde vetzuren.⁴

Een recente meta-analyse van 123 klinische studies toonde eveneens een positief verband aan tussen het innemen van visoliesupplementen en de totale spiermassa, het spiervolume, de spierfunctie en de spierkracht – met name op het gebied van vetvrije lichaamsmassa, skeletspiermassa en de maximale vrijwillige kracht van de quadriceps.¹³ DHA en EPA zouden kunnen helpen het risico op sarcopenie te verminderen en de progressie ervan te vertragen door in te werken op de leeftijdsgebonden lichte ontsteking die bijdraagt aan de ontwikkeling van de aandoening. Omega-3-PUFA’s kunnen ook de spierkracht en -functie bevorderen door de spiereiwitsynthese te reguleren.¹² Suppletie met  EPA en DHA kan daarom een veilige, eenvoudige en goedkope maatregel zijn voor de behandeling van mobiliteitsproblemen die verband houden met sarcopenie.

Onderzoek naar het potentieel van omega-3-vetzuren bij de behandeling van ziekten en gezond ouder worden

Naast deze veelbelovende resultaten hebben onderzoekers vastgesteld dat er behoefte is aan verder onderzoek en grotere studies onder risicogroepen om het bewijsmateriaal en de toepasbaarheid van deze bevindingen voor de preventie van sarcopenie te versterken. Niettemin zijn de ontstekingsremmende effecten van omega-3-meervoudig onverzadigde vetzuren in talrijke dier- en klinische studies aangetoond.^14,15,16 Aangezien bij sarcopenie en tal van andere ziekten en aandoeningen bij de mens, zoals cognitieve achteruitgang, artritis en kanker, sprake is van chronische ontstekingen, bieden DHA en EPA aanzienlijke mogelijkheden voor het behoud van spiermassa.¹⁷